stilte als commons | verkenning stilteplekken in leuven

stilte als commons | verkenning stilteplekken in leuven

stilte als commons | verkenning stilteplekken in leuven

Op zaterdag 25 april organiseert Commons Lab samen met De Ruimtevaart en Waerbeke een Open Commons Forum rond de vraag: hoe geven we stilte haar plaats terug als commons of gemeengoed en wat is hiervoor nodig? 

In de voormiddag verkennen we hoe stilte in onze steden en gemeenten ruimte kan maken voor ontmoeting en  verbinding.

Vertrekkend vanuit inzichten van Danny Wildemeersch en Dirk Sturtewagen en onder begeleiding van Joke Flour gaan we samen op zoek naar bestaande en mogelijke luwe plekken in Leuvense buurten.

In dialoog onderzoeken we hoe stilte een wezenlijke drager van samenleven kan zijn. We sluiten dit Open Commons Forum af met een wandeling door Leuven. 

Praktisch:

locatie: De Valkerij, Valkerijgang 26, Leuven
tijdstip: zaterdag 25 april – 9u30 tot 12u30
deelname: gratis

Als buurt aan de slag voor meer luwte  —  webinar

Als buurt aan de slag voor meer luwte  —  webinar

Als buurt aan de slag voor meer luwte  —  webinar

Ben je actief in een vereniging, burgergroep of gewoon nieuwsgierig naar hoe je je leefomgeving groener en rustiger kan maken? Tijdens een webinar op dinsdag 14 oktober 2025 ontdek je hoe luwte-oases – kleine groene buurtplekjes – rust, ontmoeting en gezondheid in je dorp of stadsbuurt kunnen brengen. Een online ontmoeting met veel ruimte voor vragen en uitwisseling.

    Luwte-oases in de lift

    Luwte-oases in de lift

    Luwte-oases in de lift

    Steden en gemeenten werken al volop aan gezondheid, klimaat en leefkwaliteit. Een luwte-oase bundelt al die ambities in één plek. De noden zijn gekend – de stap naar een echte luwte-oase is dan ook klein, maar met een groot effect. Gezondheids- en groenmedewerkers vinden elkaar hier in een krachtig samenspel.’

    Met deze wervende woorden werden lokale mandatarissen en hun beleidsmedewerkers warm gemaakt voor de masterclass Luwte-oase. Het Programmateam Luwte-oases bood hen een gevarieerd programma vol inzichten, praktijkvoorbeelden en tools om zelf aan de slag te gaan. Beluister de masterclass en download de presentaties op de website van de Vereniging Voor Openbaar Groen (VVOG). Parallel aan het webinar verscheen in De Morgen een uitgebreid interview over het onderwerp.

      Experimenteren met stilte in Leuven

      Experimenteren met stilte in Leuven

      Experimenteren met stilte in Leuven

      Waerbeke ging op bezoek bij Stilteplek Leuven, het eerste stilte-experiment van BlinkOut vzw in Leuven. Het initiatief kadert binnen het STEP-project dat Europese middelen inzet om mensen met een grote kwetsbaarheid te bereiken en te activeren. Daar spraken we met Lies Lambert, coördinator van Blinkplek Leuven. 

      Lies: “In Leuven zijn er verschillende rustige ‘buitenplekken’ in de stad. We willen een publieke stille ‘binnenplek’ creëren. Er is behoefte aan het ervaren van de weldaad van stilte terwijl men comfortabel en beschut is.”

      De Stilteplek opende zijn deuren begin maart 2025. Vier weken lang konden bewoners en studenten op donderdag van 11u tot 14u terecht in de balletzaal van het SLAC (Stad Leuven Academie en Conservatorium) voor een moment van vertraging en ontprikkeling. 

      Lies: “Leuven is een stad van bruisende en inspirerende plekken, maar prikkelarme en rustige plekken zijn schaars. We willen de ‘BlinkOut’-gedachte in het weefsel van de stad infiltreren en deze verbinden met bestaande organisaties. We zijn erg dankbaar voor de samenwerking met het conservatorium.”

      De bekendmaking en zichtbaarheid konden beter, waardoor de opkomst vrij laag was, maar wie de plek vond, was unaniem enthousiast. De serene sfeer werd als positief ervaren en mensen genoten van  de lichtinval en het ruimtegevoel van de balletzaal.

      Lies: “We bekijken nu met verschillende Leuvense partners hoe en waar we de Stilteplek kunnen verderzetten.” Misschien continueren we dit initiatief in het SLAC, maar mogelijk kunnen er ook stilteplekken in de openbare bibliotheek of op andere plaatsen geïnstalleerd worden.”

      De Stilteplek werd opengehouden door een ‘stiltebewaarder’, ditmaal door Lone, een stagiaire Sociale en Culturele Agogiek van de VUB. In de toekomst wil BlinkOut hiervoor beroep doen op vrijwilligers. 

      Lies: “We doen een warme oproep aan Leuvenaars die de rol van stiltebewaarder willen opnemen en de Stilteplek willen openhouden. Zij garanderen de stilte, maar ook een warme ontvangst. Door het beleven van stilte komen er soms emoties en verhalen naar boven, die beluisterd en erkend willen worden.”

      Lies droomt met ons mee over het versterken van een netwerk van stille plekken in Leuven. Daar wil Waerbeke in 2026 werk van maken, want dan focussen we onze werking een jaar lang op Leuven en omgeving.

      Lies: “Er is niet één stilte, er zijn verschillende soorten stilte. Het is belangrijk om mensen te bevragen over wat stilte voor hen betekent en waar ze die vinden.”

      We besluiten samen dat zo’n bevraging een goed vertrekpunt kan zijn om een stiltekaart te maken voor Leuven of een stiltewandeling uit te stippelen die verschillende plekken en praktijken verbindt. 

      Met het oog op onze plannen in 2026, engageert Waerbeke zich nu alvast om samen met Blinkout en andere Leuvense partners te verkennen wat mogelijk is. Waar mogelijk ondersteunen en verbinden lokale stilte-initiatieven. En met plezier zetten we de schijnwerpers op deze prachtige Stilteplek!

      Wil je meer weten over de Stilteplek of heb je zin om je te vrijwillig te engageren als stiltebewaarder van een toekomstige stilteplek in Leuven ? Contacteer Lies Lambert via lies@blinkout.be

      Stiltegebieden in Vlaanderen in de kijker

      Stiltegebieden in Vlaanderen in de kijker

      Stiltegebieden in Vlaanderen in de kijker

      Een overzicht van de 11 erkende stiltegebieden in Vlaanderen vind je op deze officiële kaart. Uniek aan een stiltegebied is het harmonieus samenspel van natuurlijke geluiden, van zowel fauna als flora, weg van het mechanisch geruis van verkeer of bedrijvigheid. Het zijn dé uitgelezen plekken voor een ontspannende wandeltocht. Op deze pagina vind je vijf wandelsuggesties. Libelle besteedde in januari, ook mét wandeltips, uitgebreid aandacht aan het belang van stiltegebieden.

        Roep om stilte in de lage landen

        Roep om stilte in de lage landen

        Roep om stilte in de lage landen

        Over de zin van stiltegebieden als oorden van verstilling, vertraging en reflectie schreef Wieland De Hoon een mooi artikel in De Lage Landen. Daarin legt hij markante verschillen bloot tussen Nederland en Vlaanderen in het beleid ten aanzien van dergelijke gebieden.

        In Nederland waren de stiltegebieden eind vorige eeuw in opmars, maar nu staan ze steeds meer onder druk. Vlaanderen maakt een inhaalbeweging, aangezwengeld door betrokken burgers. “Mensen ervaren stilte als een oerkwaliteit, als ontastbaar erfgoed dat ze samen willen koesteren.
          Nieuw stiltegebied officieel erkend  

          Nieuw stiltegebied officieel erkend  

          Nieuw stiltegebied officieel erkend  

          De Vlaamse Overheid kende aan een deel van Rozebeke (Zwalm) het Kwaliteitslabel Stiltegebied toe. Een stiltegebied is een uniek, waardevol geluidslandschap met nauwelijks of geen storend omgevingsgeluid. Het stiltegebied in Zwalm is het tweede gebied in Oost-Vlaanderen dat het label ontvangt. Met de erkenning voor Rozebeke telt Vlaanderen elf officieel erkende stiltegebieden.

            Meer stiltezones op Belgische treinen

            Meer stiltezones op Belgische treinen

            Meer stiltezones op Belgische treinen

            Na een succesvolle proefperiode startte de NMBS deze week met het installeren van stiltezones op de populairste IC-treinen. Met de uitrol van stiltezones belooft de NMBS meer rust in een groot deel van haar treinen. De spoorwegmaatschappij kondigt aan dat de belangrijkste IC-treinen tussen grote steden de komende weken en maanden één of meerdere rijtuigen met een stiltezone krijgen.

            In de zones vraagt de NMBS aan haar reizigers niet hardop te praten of te telefoneren, de mobiele telefoon op stil te zetten en ook het volume van de hoofdtelefoon of oortjes niet te luid te zetten. Dat is onmogelijk om continu te controleren, “maar we rekenen erop dat mensen die van de zones gebruik willen maken, de regels ook respecteren”, aldus de NMBS.

              Samenwerken voor meer luwte in Vlaanderen

              Samenwerken voor meer luwte in Vlaanderen

              Samenwerken voor meer luwte in Vlaanderen

              In oktober 2023 organiseerde het Programmateam Luwte-oases in Mechelen het tweede Luwteforum. Dit najaar kiest zij ervoor om van start te gaan met Luwtenieuws, waarin je op de hoogte wordt gehouden van mooie ontwikkelingen rond luwte in Vlaanderen.

                De Oorzaak — artikel van historica en technologieonderzoekster Karin Bijsterveld

                De Oorzaak — artikel van historica en technologieonderzoekster Karin Bijsterveld

                De Oorzaak — artikel van historica en technologieonderzoekster Karin Bijsterveld

                Eind vorig jaar startte Universiteit Antwerpen met haar partners het grootste burgeronderzoek naar omgevingsgeluid in Vlaanderen ‘De Oorzaak’. Mediapartner De Morgen publiceerde intussen een boeiende reeks achtergrondartikels en interviews over het onderwerp.

                Historica en technologieonderzoekster Karin Bijsterveld voorspelt in het jongste interview dat er over dertig jaar een enorm maatschappelijk debat over lawaaivervuiling zal losbarsten: “Waarom hebben we daar niet beter op gelet, zullen we ons afvragen.”

                  Ministerie van de luwte in Nederland

                  Ministerie van de luwte in Nederland

                  Ministerie van de luwte in Nederland

                  Met het Ministerie van de Luwte roept een coalitie van Nederlandse luwte-experts overheden op om op strategisch niveau te sturen op een goede balans tussen rust en reuring: “In snel groeiende steden doen we de oproep om samen met bewoners, ondernemers, maatschappelijke en culturele voorzieningen, adviseurs en experts, actiever aan de slag te gaan met het creëren van voldoende luwe plekken.”

                    Terugblik op het tweede Luwteforum

                    Terugblik op het tweede Luwteforum

                    Terugblik op het tweede Luwteforum

                    Op 27 oktober 2023 vond de tweede editie van het Luwteforum in Mechelen plaats. Burgers, middenveld, ambtenaren, politici, projectontwikkelaars en planners bogen zich samen over de commons van luwte-oases. Volgende vragen stonden hierbij centraal: ‘Hoe komen we tot een versnelde realisatie van buurtgerichte luwte-oases in Vlaanderen? Wat is hiervoor nodig? Wie neemt welke rol op zich?’.