De wereld lijkt vandaag te balanceren op de rand van de waanzin. Economische groei overschrijdt ecologische en sociale grenzen, het publieke debat verhardt en veel mensen voelen zich opgejaagd of vervreemd. Tegelijk groeit de behoefte aan echte verandering. Hiervoor zijn helderheid, veerkracht en betrokkenheid nodig.

Op de Waerbeke Trefdag 2026 in Leuven verkenden we samen stilte als inspiratiebron in deze onrustige tijden. Niet als luxe of ontsnapping, maar als een gedeelde oefening in aandacht, verbondenheid en zorg.

Door te vertragen en echt te luisteren, ervaren we opnieuw verbinding – met onszelf, met elkaar en met de wereld om ons heen. Vanuit die verbondenheid ontstaan nieuwe inzichten en keuzes die richting kunnen geven aan een samenleving in transitie.

Stilte opent ruimte voor verwondering, voor aandacht die verdiept en voor gesprekken die ertoe doen. Zo wordt stilte een bron van kracht én engagement.

▶

FOTOVERSLAG

Met dank aan Lea Winkeler

Stilte voor gezond evenwicht

Voor deze trefdag lieten we ons onder meer inspireren door het werk van de Britse psychiater en denker Iain McGilchrist, auteur van The Master and His Emissary (vanaf mei 2026 in het Nederlands beschikbaar als De meester en zijn afgezant).

Hij onderzoekt hoe onze cultuur doordrongen is van controle, efficiëntie en meetbaarheid. Die blik heeft ons veel gebracht, maar dreigt ook het evenwicht te verstoren. We verliezen het vermogen tot een open, relationele en betekenisgevoelige waarneming die niet reduceert, maar verbindt.

Stilte maakt die bredere blik mogelijk: een beoefening van aandacht die ons leert anders in de storm te staan, met meer nuance, menselijkheid en perspectief.

Keizersberg, een bijzondere partner

We ontmoetten elkaar in Keizersberg in Leuven. Dit herbestemde erfgoed is vandaag een thuishaven voor een brede waaier aan initiatieven. Studenten, kunstenaars en ondernemers wonen en werken hier samen. Keizersberg, partner van de trefdag, pioniert in maatschappelijk betrokken ondernemerschap.

PROGRAMMA

Inspiratie & perspectief

Keynote Michiel Bouman — ‘We zijn onszelf niet de laatste tijd’

Er is iets fundamenteel mis met onze moderne tijd. Zo fundamenteel, dat het terug te zien is in de activiteit van onze hersenen. Althans, dat betoogt de Britse filosoof en neuropsychiater Iain McGilchrist. Zijn boude maar invloedrijke stelling is dat veel van de huidige crises, zoals de klimaatcrisis en de zincrisis, terug te leiden zijn tot een verstoorde balans tussen onze beide hersenhelften. De dynamiek van de linkerhersenhelft heeft de jongste eeuwen ruim baan gekregen met desastreuze gevolgen voor hoe wij in het leven staan: we treden de wereld steeds manipulatiever en agressiever tegemoet, en vervreemden van onze oorspronkelijke belichaamde, emotionele, ontvankelijke en relationele zijnswijze. De grote vraag is: valt het tij nog te keren?

Michiel Bouman is Promovendus aan de Faculteit Sociale en Geesteswetenschappen van Vrije Universiteit Amsterdam. Hij ontving de Jan Brouwer Scriptieprijs voor zijn masterproef over Iain McGilchrist.

Hij liet zien hoe het rijke gedachtengoed van Iain McGilchrist kan helpen om onze tijd en onszelf beter te begrijpen en verbond dit met stiltepraktijken die betekenis en samenhang versterken in onze samenleving.

Panelgesprek

Een dialoog begeleid door Fanny Matheusen van Hummus over het belang en de toepasbaarheid van rust -en stiltebeleving in deze woelige tijd met stemmen over verschillende generaties en maatschappelijke domeinen heen — van zorg en onderwijs, ondernemerswereld tot sociaal-cultureel werk.

De panelleden:

Paul Depuydt is voorzitter van Sibelco. Hij vervulde tal van leidinggevende functies in binnen- en buitenland (o.m. Ravago Group, Alcatel-Lucent) en was tevens voorzitter van Agoria, de federatie die Belgische technologiebedrijven vertegenwoordigt.

Ybe Ombelets is student wiskunde aan de KU Leuven. Ze koestert een grote nieuwsgierigheid naar de verhalen en visies van andere mensen en brengt een fris perspectief binnen. Ze weet woorden te geven aan de diversiteit van wereldbeelden van jongvolwassenen in haar leefwereld.

Ruth Raes geeft al meer dan twintig jaar leiding in de palliatieve thuiszorg. Ze is begeesterd door zorgcultuur en het grensverleggend aanpassingsvermogen van mensen. Ruth is ook professioneel coach van leidinggevenden en begeleider van veranderingstrajecten in de gezondheidssector.

Koen Stuyven was als architect van bij het begin van zijn loopbaan meer geïnteresseerd in publieke ruimte en stedenbouw dan in het uitbouwen van een private architectuurpraktijk. Eerst trad Koen op als medebezieler van Langzaam Verkeer vzw en daarna van studiebureau Vectris cv.

Michiel Bouman (keynote spreker)

5. PR Jacqueline Hamelink foto Merel van Dooren Photography kopie

Muzikale interactie

Doorheen de dag nam celiste en performer Jacqueline Hamelink van Sounding Bodies ons mee in een bijzondere muzikale ervaring. Sounding Bodies creëert sinds 2012 multidisciplinaire concepten waarin klank mensen verbindt — altijd op menselijke maat, met ruimte voor zowel ernst als lichtheid, en met het publiek als actieve deelnemer. Centraal staat de overtuiging dat muzikaliteit — onze universele ontvankelijkheid voor klank — ons kan helpen om de verbinding met onszelf, met elkaar en met de natuur te herstellen.

Ervaring & praktijk

Aanbod van verschillende workshops

1. Op reis in de Diepe Tijd — Rosanna Bekkers & Kathleen De Laet

Tijdens een geleide oefening maak je een immense tijdreis van 4,6 miljard jaar, van het oerbegin van onze Aarde tot op vandaag. We staan stil bij het wonderlijke ontstaan van leven en miljoenen jaren van evolutie. Hoe voelt het om te beseffen dat we ons als mensheid pas heel recent en met overweldigende impact van de planeet hebben meester gemaakt? Hoe beïnvloedt dit perspectief van diepe tijd de keuzes die jij maakt in deze kanteltijd?

2. Dialoogwandeling — Christine Fettweis

Kan verstilling en vertraging de ruimte openen om echt te luisteren naar de ander? En hoe blijven we in gesprek, zelfs wanneer het wringt? Deze dialoogwandeling in het park van Keizersberg is een gezamenlijk onderzoek: we reflecteren over onze positie en rol als mens in het ecosysteem waar we deel van zijn.

3. Proeven van Actieve Hoop — Steven Vromman

Hoe de chaos van de wereld onder ogen zien met onvermoede veerkracht en creativiteit? Maak kennis met het Werk dat weer verbindt, een praktijk ontwikkeld door ecofilosofe Joanna Macy. Aan de hand van enkele oefeningen ervaar je de kracht van een houding van Actieve Hoop.

4. Rondleiding Keizersberg — Ward Broeckaert

Keizersberg in Leuven is een inspirerende hub. De prachtig gerenoveerde abdij is een levende site met als missie: ‘geïnspireerd wonen, werken en beleven’. Zoals dat in middeleeuwse abdijen het geval was, komen diverse functies samen in het gebouw. Deze mix zorgt voor een interessante kruisbestuiving waarbij gemeenschap en gastvrijheid centraal staan. De rondleiding neemt je mee doorheen het gebouw en laat je kennismaken met een verhaal van uniek sociaal ondernemerschap.

5. Stilte en verbeelding — Renilde Vos

Met behulp van de oeroude monastieke techniek van lectio divina – mediteren met verbeelding, of mindful reading – verkennen we hoe één gedicht en één ermee geassocieerd kunstwerk onze diepste verlangens en inzichten omtrent het leven beweegt – om van daaruit te kijken hoe het ons engagement in de wereld kan inspireren.

6. Reisgids voor wan-hoop-volle tijden — Brecht Vanderschueren

Het heden lijkt wel een ander land. Oude zekerheden verkruimelen, de tijd versnelt en niemand lijkt nog enig overzicht te hebben. In deze ingetogen sessie zoeken we naar nieuwe symbolische kaarten, verhalen en vaardigheden die ons leren navigeren op nog onbekend terrein, zowel individueel als collectief. Zo stel je stapsgewijs een persoonlijke reisgids samen die jou in het alledaagse leven kan ondersteunen om je tocht verder te zetten.

7. Sit-out: de kracht van zitten — Inge Vermeire

Ervaar de magie van alleen, in stilte en met een duidelijke intentie aanwezig te zijn in de natuur. De ‘sit-out’ heeft een plek in vele wijsheidstradities wereldwijd. Als je het even niet meer weet of met een vraag zit, kan je een plek uitkiezen om te zitten en je openen voor de natuur die jou omringt. Je ontdekt dat ze een actieve partner is die je helpt om antwoorden te vinden op persoonlijke en maatschappelijke vragen. Een perfecte co-pilot voor elke storm. Een specialist in verandering en aanpassing. Onder deskundige begeleiding proef je van deze bijzondere ervaring.

8. Veerkracht door natuurverbondenheid — Ilse Simoens & Katriina Kilpi

Hoe vinden we rust, geluk en zin in deze turbulente tijd? Onderzoek toont aan dat mensen die zich diep verbonden voelen met de natuur meer evenwicht, veerkracht en vitaliteit ervaren. Wederzijdse zorg voor de natuur wordt een evidentie. Tijdens deze ervaringsgerichte workshop verdiep je je verbinding met de natuur en krijg je een inkijk in de onderliggende principes van VEER, het 7-wekenprogramma Natuurveerkracht, dat Waerbeke aanbiedt.

9. Natuur als bron — Mari Verstegen

De natuur is een bron van ontspanning, zingeving en verdieping. Maar hoe kan je dat ervaren? Tijdens deze workshop doen we enkele eenvoudige maar effectieve oefeningen uit het recent verschenen boek ‘Natuur als bron’ (2025) van Mari Verstegen. Deze oefeningen kan je meenemen in je dagelijkse leven en delen met anderen.

10. En wat nu? — Anne Billen

Wat als je de ontrafeling van onze tijd recht in de ogen durft te kijken, zonder weg te duiken of meteen naar een oplossing te grijpen? In deze ervaringsgerichte workshop doorlopen we in vogelvlucht drie fasen: onder ogen zien – stilte van niet-weten – radicale verbeelding en open wil. Vanuit stilte staan we open voor een fundamenteel ander maatschappijverhaal en luisteren we naar wat ons persoonlijk roept.

Slotmoment

De trefdag sloot af met een gezamenlijke Cirkel begeleid door We have the choice, een vrijwilligersorganisatie ontstaan na de aanslagen in Brussel in 2016 die inzet op luisteren in een steeds meer gepolariseerde samenleving en haar praktijk in de wereld brengt in partnerschap met Waerbeke. De cirkel werd artistiek omkaderd door Jacqueline Hamelinck van Sounding Bodies.