Header Website 20160311

Leven als een gans met trechters in de oren

Als we in de toekomst dichter bij elkaar moeten wonen, dan wordt het dringend tijd dat aandacht voor geluidshinder en akoestiek wordt opgenomen in de lastenboeken voor architectuur en stadsplanning. De belangstelling daarvoor is gering, blijkt uit een artikel in de reeks ‘Het land is luid’, terwijl er al heel wat expertise op dat vlak is. Bovendien neemt het belang ervan voor de levenskwaliteit in steeds drukkere steden alsmaar toe.

Lawaaioverlast is een stressfactor in de openbare ruimte, dat blijkt duidelijk uit dS-reeks 'Het land is luid'. Maar dat geldt ook binnenskamers, in klaslokalen, op speelplaatsen, in sporthallen, refters en restaurants. Geluidsvervuiling is overal, dus kennelijk is het sociaal aanvaard. Geen enkele overheidsdienst maakt bij mijn weten werk van een lawaaibeheersingsbeleid dat verder gaat dan een decibelmeter op concerten en festiviteiten en wat richtlijnen over grasmaaiers op zondag. Tegen akoestische vervuiling wordt amper opgetreden. Hoe definieer je die ook? Wat als hinder wordt ervaren, is subjectief (zie de test in De Standaard).

Maar ons gehoor is er simpelweg niet voor gemaakt om voortdurend en steeds luidere geluiden te verwerken. We leven als foie-grasganzen met trechters in onze oren die we continu laten volgieten met tonen, signalen, muziek, woorden, geraas, lawaai. Het is te veel, het komt ons de oren uit. Volgens een studie uit 2006 kunnen twee minuten stilte al tot een verlaging van de bloeddruk leiden en tot een betere doorbloeding van het gehoor – beter dan eender welke relaxatiemuziek.

Een ononderbroken stroom van prikkels belast de prefrontale cortex, wat de aandachtsspanne verkort. Net zo verstoort het ons vermogen om complexere dingen door te denken, beslissingen te nemen en problemen op te lossen. Hoe langer het gehoor geen pauze krijgt, hoe sneller de hersenen gedemotiveerd en vermoeid raken. Ze zullen zich nog sneller laten afleiden.

Lekkende koptelefoon

Je ziet zelden iemand in de trein met volle aandacht intens genieten van de muziek in zijn oren. Die dient als geluidsmantel, zelden als luisterdoel op zich.
Het lijkt erop dat we in de loop der tijd bang zijn geworden voor stilte. Stilte is confronterend en moeilijk. Stilte in een groep onbekenden is ineens intiem en gênant. Praatjes over het weer zijn er niet voor niets. Muzak in liften, winkelstraten en parkeergarages zou een veiliger gevoel geven dan stilte. Door het gebrek eraan in het dagelijkse leven zijn we stilte als negatief, saai, nutteloos en onveilig gaan ervaren.

Geluid is tegenwoordig overal, dus waarom zou ik nog rekening houden met de geluidsgevoeligheid van mijn medeburger? De openbare ruimte is verregaand geprivatiseerd, dus ik kan ook zelf mijn akoestische ruimte opeisen, mijn territorium hoorbaar afbakenen met een lekkende koptelefoon, boxen op het strand, dreunende beats in de achtertuin. ‘Hoor mij! Aandacht, aandacht! Hier ben ik! Erken mijn bestaan!’

Ruisende chaos

We moeten steeds meer moeite doen om geluidsoverlast en gehoorschade te vermijden. Het is een oorverdovende paradox dat we in een wereld die zo luid is dat het onze gezondheid bedreigt, lawaai bestrijden met nog meer maar ander geluid. Witte ruis en noise cancelling hoofdtelefoons bevrijden ons evenmin als oordoppen echt van de negatieve effecten van lawaai. Het zijn tijdelijke buffers die ons nog afhankelijker maken van technologie en externe hulpmiddelen. Permanent met oortjes rondlopen toont het verlangen naar een safe space, een veilige bubbel, een vorm van controle in de ruisende chaos om ons heen, waaraan weinig wordt gedaan.
Maar de complete ultieme stilte zou ons gek maken, die willen we ook niet. Geluid is tenslotte wat ons met elkaar verbindt. Een fysieke kracht die ook door ons heen gaat, ook al stoppen we onze oren dicht. Het is tijd om zorgvuldiger met geluid om te gaan.

Virginie Platteau

steunknop site2

NIEUWSBRIEF

Regelmatig informeert Waerbeke over de werking van de beweging. Schrijf u in op de nieuwsbrief en blijf op de hoogte!
Please wait

CVBA banner2

Conferentie19 terugblik websitebanner

... en activiteiten via UITdatabank